Mogelijkheden om uw kind minder of meer na te laten
Wanneer u kinderen heeft, bepaalt de wet dat een deel van uw nalatenschap automatisch naar hen gaat. Die verdeling gebeurt in principe gelijk tussen alle kinderen. Toch zijn er situaties waarin u één kind wat meer of net minder wil nalaten dan de standaardregeling voorziet. Maar kan dat zomaar? En welke gevolgen zijn daaraan verbonden? In dit artikel bekijken we welke mogelijkheden er bestaan en waarop u best let wanneer u van de wettelijke verdeling wil afwijken.
Kinderen komen wettelijk als eerste aan bod
Wanneer iemand overlijdt, bepaalt de wet wie als eerste recht heeft op de nalatenschap. Daarbij staan de kinderen en de eventuele echtgenoot of echtgenote voorop. Heeft de overledene kinderen én was hij of zij gehuwd, dan krijgt de langstlevende partner in principe het vruchtgebruik van de nalatenschap. De kinderen erven op hun beurt de blote eigendom.
Dat betekent dat de kinderen juridisch eigenaar worden van de geërfde goederen, terwijl de langstlevende partner deze goederen nog mag gebruiken en ervan kan genieten. Denk bijvoorbeeld aan het verder bewonen van de gezinswoning of het ontvangen van inkomsten uit bepaalde goederen. Pas wanneer het vruchtgebruik eindigt, beschikken de kinderen over de volle eigendom.
Kan u uw kinderen onterven?
Een kind volledig onterven is in België niet mogelijk. De wet beschermt kinderen namelijk via een zogenaamd voorbehouden erfdeel of erfrechtelijke reserve. Dat betekent dat uw kinderen samen altijd recht hebben op minstens de helft van uw nalatenschap.
Bij overlijden worden eventuele legaten en schenkingen verrekend met de nalatenschap om na te gaan of de erfrechtelijke reserve intact is. Wanneer blijkt dat een ouder een groot deel van zijn vermogen aan een andere persoon nalaat en dat dit het minimaal erfdeel van het kind aantast, dan kan het kind een vordering instellen om zijn minimaal deel op te eisen. Enkel wanneer het kind geen actie onderneemt via de rechtbank om het minimaal deel te verwerven, is er sprake van volledige onterving.
Kan u één of meerdere kinderen bevoordelen?
Soms wil een ouder één of meerdere kinderen een groter deel van de nalatenschap toekennen. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Zo kan het zijn dat een kind extra financiële ondersteuning nodig heeft, of dat een ouder bepaalde persoonlijke keuzes wil maken bij de verdeling van zijn vermogen.
Dat is ook mogelijk. Hoewel kinderen samen altijd recht hebben op hun wettelijk beschermd erfdeel, beschikt een ouder daarnaast over een zogenaamd beschikbaar deel van de nalatenschap. Over dat deel kan hij vrij beslissen. Zo kan hij ervoor kiezen om één of meerdere kinderen extra te bevoordelen ten opzichte van de anderen.
Wel is het belangrijk dat de erfrechtelijke reserve van alle kinderen gerespecteerd blijft. Zolang dat het geval is, biedt de wet ruimte om de nalatenschap volgens de persoonlijke wensen van de ouder te organiseren.
Meerdere manieren om kinderen te bevoordelen
Wie één of meerdere kinderen een groter deel van zijn vermogen wil nalaten, heeft daarvoor verschillende mogelijkheden. Een veelgebruikte techniek is een schenking tijdens het leven. Daarbij is het belangrijk om de schenking correct te organiseren. Wenst u dat de schenking later niet wordt verrekend bij de verdeling van de nalatenschap, dan moet dit duidelijk worden vastgelegd als een schenking buiten erfdeel.
Daarnaast blijft ook een testament een bijzonder geschikt instrument om zelf te bepalen hoe uw nalatenschap wordt verdeeld. Een groot voordeel van een testament is dat u de inhoud ervan op elk moment kunt wijzigen zolang u daartoe bekwaam bent. Het laat u dus toe om uw regeling aan te passen wanneer uw persoonlijke of familiale situatie verandert.
Zowel schenkingen als testamenten kunnen echter belangrijke juridische en fiscale gevolgen hebben. Daarom is het verstandig om u hierbij te laten begeleiden door een notaris. Zo bent u zeker dat uw wensen correct worden vastgelegd en later ook kunnen worden uitgevoerd.
Wil u meer weten over schenkingen, testamenten of andere manieren om uw nalatenschap te regelen?
Aarzel niet om contact met ons op te nemen. Wij helpen u graag verder.